بالارفتن قیمت جهانی کاغذ در کشورهای مختلف دنیا کارشناسان را به چالش‌های اقتصادی زیادی کشانده است. در ایران رییس اتحادیه صنف فروشندگان کاغذ و مقوای تهران، ضمن تایید صعود 20‌درصدی قیمت کاغذ در ماه‌های گذشته، از افزایش 5درصد دیگر در یکماه اخیر خبر داد.

منصور حاجی‌آخوندیان در رد ادعای کسانی که معتقدند این افزایش قیمت کاغذ در ایران به علت تحریم‏های اقتصادی‌ست گفت: عمده صادرات کاغذ ایران از کشورهایی تامین می‌شود که  ایران مشکل روابط بین‌الملل با آن‌ها ندارد و در عین حال کاغذ جزو موارد تحریمی نیست.

در واقع اندونزی، کره جنوبی و برزیل مناطقی‌ هستند که صادرات کاغذ به ایران را به عهده دارند. اما یکی از دلایل اصلی افزایش قیمت در دنیا نابودنی کارخانه‌های بزرگ تولید خمیر کاغذ است که ماده‌ی اولیه این محصول را در اختیار تولید‌کنندگان سایر کشورها قرار می‌داده. این کارخانه‌ها در جریان زلزله‌های شیلی و هائیتی و سیل بولیوی از بین رفته‌اند و بعد از گذشت ماه‌ها بازارهای جهانی شاهد تاثیر آن بر رشد قیمت کاغذ است.

کارشناسان معتقدند با توجه به نابودی این کارخانه‌ها و همچنین اعتصاب کارگران کارخانه‌های کاغذ فنلاند، احتمال کاهش قیمت کاغذ در بازارهای جهانی تا اوایل شهریور بعید به نظر می‌رسد  اما ممکن است از اواخر این ماه شاهد ثبات در بازار کاغذ باشیم. در واقع مسئولین به علت‌های ذکر شده در انتظار بالا رفتن قیمت کاغذ بوده‌اند اما گویا مسابقات جام‌جهانی و مصرف بالای کشورهای آفریقایی در بازار تقاضای جهانی تغییرات غیر منتظره‌ای ایجاد کرده است.

در هفته‌های گذشته مطبوعات ایران با گفتگو و گزارش‌های مختلف بحث افزایش قیمت کاغذ را با کارشناسان و مسئولان در میان گذاشته‌اند و در پی راه‌حلی برای اثبات قیمت و مدیریت این محصول در زمینه عرضه و تقاضا هستند.

مرتضی بایندریان – مدیرعامل شرکت تعاوتی ناشران و کتاب‌فرشان تهران- مهم‌‌ترین دلیل نوسانات شدید قیمت کاغذ را تغییرات نرخ ارز و  ارتباط مستقیم قیمت "پالپ" یا خمیر کاغذ و همچنین هزینه‌ی حمل و نقل می‌داند. وی در عین حال با اشاره به ملاحضات تولید‌کنندگان و واسطه‌ها کاهش یا ثبات قیمت کاغذ در ماه‌های آتی را بعید می‌داند.

بایندریان نیز زلزله‌ی 27‌فوریه شیلی و سیل بولیوی و اعتصاب کارگران فنلاند را از جمله دلایل افزایش 30درصدی قیمت کاغذ در دنیا و همین‌طور در ایران می‌داند.

نشریات فارسی‌زبان در مالزی

جمعیت جامعه‌ی ایرانیان در کشور مالزی ماه به ماه رو به افزایش است. با افزایش این جمعیت، تعداد نشریات و مجلاتی که به صورت رایگان در اختیار هم‌وطنان قرار می‌گیرد زیادتر و متنوع‌تر شده. این نشریات به صورت رایگان و بر اساس کسب درآمد از آگهی به حیات خود ادامه می‌دهند و به تولید و انتشار می‌پردازند.

خلیل پور، مدیر مسئول نشریه "پرشین" گران‌شدن قیمت کاغذ را یک پدیده‌ی جهانی‌ دانست که مالزی نیز از آن مستثنی نیست. ماهنامه پرشین کمتر از یک‌سال است که به صورت تمام‌رنگی بر روی کاغذ مرغوب در مالزی به چاپ می‌رسد. خلیلی‌پور در پاسخ به این سوال که گران‌شدن کاغذ چه تاثیری در روند چاپ نشریه خواهد داشت گفت: ما به کیفیت و ارائه‌ی خوب کار اهمیت می‌دهیم و در عین حال نمی‌توانیم تیراژ نشریه را نیز کمتر کنیم. بنابراین به نظر می‌رسد افزایش تعرفه‌ی آگهی تنها راه‌چاره برای مدیریت این مشکل است.

امید شایسته ، مدیرمسئول نشریه "بیست" نیز از بابت گران‌شدن قیمت کاغذ ابراز نگرانی می‌کند. وی معتقد است از آنجاییکه مجلات فارسی‌زبان به صورت رایگان ارائه می‌شوند امکان فروش مجلات – ولو به قیمت کم- منتفی‌ست و نمی‌توان این هزینه را از طریق فروش نشریه جبران کرد. بنابراین دو راه در پیش روی ما قرار دارد تا بتوانیم با افزایش 20درصدی قیمت کاغذ رو به رو شویم؛ یکی پایین‌آوردن کیفیت و تعداد صفحات که مسلما در برنامه‌ی ما نخواهد بود و یا اینکه از طریق بالابردن قیمت آگهی هزینه‌ی اضافی چاپ نشریه را تامین کنیم. شایسته افزود تا امروز به علت قراردادهای طولانی‌مدت که با مشتریان آگهی بسته‌ایم هزینه‌ی اضافی نشر بر دوش نشریه بوده است.

سارا مجیدآبادی، مدیر امور بازرگانی، تبلیغات و عضو شورای سیاست‌گذاری ماهنامه "مونوریل" با اشاره به بالارفتن هزینه‌ی انتشار هر نشریه، افزایش قیمت کاغذ را از جمله مشکلات مرتبط برشمرد. ماهنامه مونوریل به عنوان یکی از قدیمی‌ترین نشریات فارسی‌زبان قریب یک سال‌و‌نیم است که به صورت رایگان در جامعه‌ی ایرانی مالزی توزیع می‌شود. مجیدآبادی افزود تا‌کنون بخشی از هزینه‌های اضافی انتشار هر مجله را از طریق بالابردن 100 تا 200رینگت در بعضی تعرفه‌ها جبران کرده‌ایم اما مسلما این مبلغ تمام هزینه‌های اضافی را مرتفع نمی‌کند. وی با اشاره به حجم زیاد مطالب تولیدی نشریه گفت: مونوریل در تلاش است مشکل افزایش هزینه به کمیت و کیفیت مجله خدشه‌ای وارد نکند.

یاوری نژاد، مدیرمسئول و سردبیر نشریه "بیلبورد" نیز با اشاره به گران شدن قیمت کاغذ در ایران و مالزی گفت: هزینه ی ما در شماره های آخر، 20 تا 25درصد افزایش داشته است. این افزایش قیمت در چند نشریه فارسی زبان مالزی باعث افت کیفیت کاغذ و چاپ شده و بعضی نیز تعداد صفحات را کاهش داده اند. وی تاکید کرد نشریه های خارجی در مالزی بر خلاف مطبوعات داخلی این کشور از یارانه ها و حمایت دولتی برخوردار نیستند و به اجبار هزینه ها را از طریق بالا بردن تعرفه آگهی جبران خواهند کرد. این مساله مسلما در ابتدا باعث رنجش آگهی دهندگان خواهد شد اما از آنجاییکه نشریات ما به صورت رایگان ارائه می شود و سیاست فعلی مالزی افزایش همزمان قیمت در تمام مراکز نشر است، به نظر بالارفتن تعرفه آگهی ها ضروری ست. یاوری امیدوار است که قیمت کاغذ در مالزی بیش از این افزایش نداشته باشد چرا که افزایش قیمت کاغذ، نشریات فارسی زبانی که به کیفیت کار اهمیت می دهند را دچار مشکل خواهد کرد.